ZOVEEL HOOFDEN ZOVEEL ZINNEN OF: … SAMEN STERK?


competition of cooperationWie in de kerk werkt, kent ze. Gemeenten, waar zo op het oog alles (nog) redelijk functioneert en waar ‘’opeens” problemen ontstaan.

Mag ik voorstellen: een niet al te kleine gemeente met een monumentaal kerkgebouw en een creatieve predikante, rond de eeuwwisseling voor 100% van de werktijd beroepen. Het gemeenteleven lijkt redelijk georganiseerd al worden gemeenteavonden al jaren niet meer gehouden. Na adviezen tijdens de reguliere visitatieronde is men een jaar of vier geleden overgegaan op het ‘’kerkenraad met werkgroepenmodel’’. De voorzitster van de grote en kleine kerkenraad is afkomstig uit de politieke wereld en trad twee jaar geleden aan – zonder ervaring in het kerkenwerk. De leden van het College van Kerkrentmeesters draaien al jaren mee in het kerkelijk bedrijf, terwijl ze in het bedrijfsleven hun brood hebben verdiend. Ze zijn zenuwachtig geworden, want sinds kort blijken zwarte cijfers op kerkelijke begroting en jaarrekening niet meer haalbaar.

En dan geldt ook hier: krimp leidt tot kramp. Onderlinge verhoudingen in de kleine kerkenraad komen danig onder druk te staan. Zo zelfs, dat communicatie nauwelijks meer mogelijk is. Diverse ambtsdragers willen niet meer samen om de vergadertafel zitten. De voorzitster besluit tot een onorthodoxe maatregel, die niet naar de letter en nog minder naar de geest van de kerkorde is. Gemeenteleden weten van niets.

Zo komt het tot een heet conflict met als gevolgen:

– buitengewone visitatie, met alle confrontaties van dien tussen partijen

– procedure bij het Regionale College Bezwaren en Geschillen vanwege de onorthodoxe maatregel

– procedure volgens art. 20-5 Generale Regeling Rechtspositie Predikanten, dat wil zeggen  een soort curatele voor  2 jaar om financieel orde op zaken te stellen

– procedure bij Regionale College voor het Opzicht, ingezet door een ambtsdrager tegen collega-ambtsdragers

– een beroep voor de predikante, die dit aanneemt

– een vacante gemeente

– het besef bij sommigen dat de structuur van grote en kleine KR contraproductief is

– allerlei communicatiestoornissen

– geschokte gemeenteleden, die tegelijk veerkracht tonen

 

Het ziet ernaar uit, dat deze gemeente de komende tijd vele helpers over de vloer krijgt. Ik noem:

– consulent

– gastpredikanten en emeritus predikant voor pastorale zorg in urgente situaties

– Breed Moderamen Classicale Vergadering, incl. de Regionaal Adviseur Classicale Vergaderingen

– gemeente-adviseur met het oog op gemeente-opbouw, incl. toenadering tot buurgemeenten

– leden van het Regionale College Behandeling Beheerszaken en Gemeenteadviseur Kerkbeheer

– interim predikant

 

Laten we op de positie van de interim-predikant (IP) nader inzoomen. Wat gaat de IP tegenkomen?

Om te beginnen komt het idee om een IP in te schakelen niet uit de gemeente of kerkenraad. Alle betrokkenen van buitenaf zien haar wel zitten. De (voorzitster van de ) kerkenraad ziet de komst van de IP vooral in het kader van het herstellen van de financiële orde, ook al wijzen de adviezen op een bredere context. En dus: welke vraag krijgt de IP te horen en welke opdracht wordt in eerste instantie geformuleerd voor haar werk – en door wie? Het zal spannend worden, wanneer de IP aan een eigen intake begint om een plan van aanpak te kunnen schrijven.

Ik zie nog een ander aspect: welke helpers groot van kracht verschijnen allemaal op dit toneel? Sommigen professioneel gevormd, anderen vrijwillig ingezet? En hoe verhoudt de IP zich tot hen?  Wordt het: zoveel hoofden, zoveel zinnen? Of lukt het om iedereen op hetzelfde spoor te krijgen onder het motto: samen sterk? En wie doet dat dan, ofwel: wie heeft de regie?

Het komt me voor, dat dit aspect in de IP-opleiding tot nu toe nog niet zoveel aandacht heeft gekregen. Ik voorzie, dat de toenemende krimp en bijbehorende kramp binnen de kerk steeds meer helpers/adviseurs op de been zullen brengen. En dat daardoor een geïntegreerde aanpak met de dag belangrijker wordt. Een gezamenlijk gedragen visie in een proces dat zal leiden tot een kleinere, financieel gezonde en geestelijk vitale gemeente. Iedereen kan hieraan vanuit eigen professionaliteit en competenties meewerken. Dit vraagt om effectieve samenwerking met een regelmatige, afstemming. Het vraagt daarnaast om heldere afspraken over de regie van dit proces.

Ik vraag me wel eens af, of iedere helper zich voldoende bewust is van eigen taken en competenties. Het is de bedoeling elkaar aan te vullen om zo tot een optimaal resultaat voor de gemeente te komen. Dus geen concurrentie of doublures. Ook geen overmaat aan predikanten, die hun eigen ding komen doen. En vooral geen machtsstrijd tussen formele en informele leiders.

Waar het wél om gaat: ieder laten doen waar zij goed in is. Wat is het eigene van de gemeente-adviseur? Wat kan een BM-CV overlaten aan de adviseurs en waar ligt de eigen (kerkordelijke) kracht? Wanneer komt de consulent precies in beeld?  Op grond waarvan komen de financiële adviezen tot stand? Hoe begeleidt de IP de kerkenraad, inclusief de voorzitster? Gaat de IP ook kerkdiensten leiden en pastoraat plegen? Wie let op het huidige en toekomstige beleid van de gemeente?

Zeker weten: dit wordt voor de IP een flinke klus. En ook zeker weten: iedere helper is betrokken en bedoelt het goed. Maar: hoed u voor de woelingen van de goede bedoelingen!

Kort door de bocht gezegd: wordt het tegenwerken of meewerken? Competitie of competentie?

Wie het weet, mag het zeggen!

ds. Sophie Bloemert, deelneemster aan de pilotopleiding IP 2004-2006

Advertenties

Over Pieter van Winden

Faith is fantastic. Mission is possible. God is good. In search for a multicultural understanding and sharing of functional faith in the city of U.
Dit bericht werd geplaatst in crisis, geloof, gemeenteopbouw, leiderschap, pkn, predikant. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s